Çünkü bunların çoğu Yunan olmayan Anadolu halklarından alıntılanmıştır. Halikarnas Balıkçısı "Anadolu Tanrıları", "Anadolu Efsaneleri" ve "Hey Koca Yurt" kitaplarında konuyu ayrıntıları ile işlemişti.
O zamanın bize ulaşan yazışma dili Yunanca olduğu için biz tüm bunların Yunanlılara ait olduğunu sanıyoruz. Gerçekte bunlar eski Anadolu halklarına aittir.
Bir örnek: EFES ismi Hititçe 𒀀𒉺𒊭
Apaša sözcüğünün Yunancaya Ἔφεσος Efesos olarak geçmesidir. Yani aslı Hititçedir.
+++
Dolayısıyla biz bu isimleri Yunan alfabesi ile yazılmış olan metinlerden öğreniyoruz.
"Aslı Latin alfabesi ile yazılmamış olan özel isimler Türkçede okunduğu gibi yazılır" kuralına göre (zaten Yunan alfabesi ile yazamayacağımız için) Atatürk Abecesi ile okunduğu gibi yazmalıyız.
Ancak kılcal damarlarımıza işlemiş Batı hayranlığı ve aşağılık duygusu ile özellikle de akademik çalışmalarda bu isimleri İngilizce yazıyoruz. Buna bir son vermemiz gerekiyor.
Konuyu takip edebilmek için önce Yunan harflerini görelim:
İngilizce Athena diye yazdığımız Tanrıça Atina'dan başlayalım:
+++
Tanrıça Atina (İngilizce Athena)
İngilizce Athena olarak yazdığımız Tanrıça Atina ile Yunanistan'ın başkenti Atina aynıdır.
Tanrıça Atina, Atina kentinin baş tanrıçası ve koruyucusudur. Kent kurulurken "Bu kente ne ad verelim?" tartışmasının sonunda, kentin koruyucusunun Tanrıça Atina olması ve bu yüzden kente Atina adının verilmesi kararlaştırılmıştı.
İngilizce Athena yazılıp Atina okunuyor.
Ama biz Athena yazınca Athena okuyoruz.
Yani Tanrıça'nın adını yanlış söylemiş oluyoruz.
Niye Türkçe Atina yazmak varken İngilizce Athena yazıyoruz?
Bu ayıbın sorumlusu Türk Dil Kurumu mudur?
Önce Atina kenti Yunanca nasıl yazılır diye bakıyoruz:
Atina Yunanca:
Αθήνα
Α (alfa) = A
θ (teta) = t
ή (ita) = i
ν (ni) = n
α (alfa) = a
Okunuşu : Atina
Şimdi gelelim İngilizce Athena diye yazılan Tanrıça Atina'ya.
Yunanca nasıl yazılır diye sözlüğe bakıyoruz:
Türkçe Yunanca Sözlük Glosbe:
Aaa... Bir de ne görsek beğenirsiniz?
İngilizce Athena diye yazılan sözcüğün Yunanca yazılışı
Atina kentinin yazılışı ile aynı: Αθήνα
Α (alfa) = A
θ (teta) = t
ή (ita) = i
ν (ni) = n
α (alfa) = a
Okunuşu : Atina
İngilizler Atina diye okuyabilmek için Athena yazıyorlar.
Biraz aşağıya gidiyoruz Glosbe sayfasında, karşımıza Athena sözcüğünün okunuşu çıkıyor, tıklayıp dinliyoruz: Atina
Biz Atina yazıp Atina okuyabiliyoruz.
İngilizler Atina diye okuyabilmek için Athena yazıyorlar.
Peki, biz niçin Athena yazıp yanlış olarak Athena okuyoruz?
Bu İngiliz hayranlığından ne zaman kurtulacağız?
+++
İngilizce yazılışı Athenagoras olan papazın Yunanca yazılışı Ἀθηναγόρας okunuşu Atinagoras. İngilizlerin o aptal alfabeleri yüzünden olur olmaz yerlere h harfi koyma takıntısı bizi neden bu kadar ilgilendiriyor?
Teta θ (t) ile ita η (i) arasında h harfi (x = hi) yok.
İngilizler Atinagoras okuyabilmek için Athenagoras yazıyor.
Peki biz niye İngilizler gibi yazıyoruz?
Neden Tanrıça Atina yerine İngilizce Athena,
Papaz Atinagoras yerine Athenagoras,
Papaz Bartolomeos yerine Bartholomeos yazıyoruz?
Bu aşağılık duygusundan, bu İngilizce köleliğinden ne zaman kurtulacağız?
Ayrıntılı bilgi için bakınız:
+++
Zeus'u Ζεύς doğru olarak okunduğu gibi Zeus yazıyoruz.
İngilizler nasıl oldu ise Zeus yazabiliyorlar.
Apollon'u Απόλλων da aynı şekilde doğru yazıyoruz.
İngilizce'de de Apollon yazılıyor. Bu ikisinde sorun yok.
Afrodit'e Ἀφροδίτη gelince: Yunanca okunuşu Afroditi
İngilizce Aphrodite yazılıyor. Biz Afrodit diyoruz.
Bunda da sorun yok. Sondaki i harfini söylemesek de olur.
Afrodit'te İngilizce köleliğinden kurtulmuşuz her nasılsa.
Kaos'u Xάος (Haos) doğru yazıyoruz. İngilizce Khaos
+++
Dionisos'da Διώνυσος sorun var. Okunuşu: Dionisos
Δ (delta) = D
ι (iota) = i
ώ (omega) = o
ν (ni) = n
υ (ipsilon) = i
σ (sigma) = s
ο (omikron)= o
ς (sigma) = s
Ama biz İngilizce Dionysos yazıp duruyoruz. Neden?
+++
Evripidis'i Ευριπίδης İngilizce Euripides
İfigenya'yı ιφιγένεια İngilizce Iphigenia
yazıp duruyoruz.
Bakınız:
+++
İlyada (İlyas) ve Odiseya
Truva'nın diğer adı olan İlion'a ait şiir ve destan anlamında.
Ἰ (iota) = i
λ (lamda) = l
ι (iota) = i
ά (alfa) = a
ς (sigma) = s
İlias, okunuşu İlyas
Modern Yunanca'da ΙΛΙΑΔΑ (İliada, İlyada) deniliyor.
Neyse ki İngilizce Iliad dememişiz, Türkçe İlyada demişiz.
Odisseya'yı Ὀδύσσεια neden İngilizce Odysseia yazıyoruz?
Ὀ (omikron) = O
δ (delta) = d
ύ (ipsilon) = i
σ (sigma) = s
σ (sigma) = s
ε (epsilon) = e
ι (iota) = i
α (alfa) = a
Odisseia, okunuşu Odisseya
İş Bankası Kültür Yayınları
İLYADA Türkçe (İngilizce ILIAD değil)
ODİSEYA ise İngilizce ODYSSEIA
Niye biri Türkçe diğeri İngilizce?
1572 yılına ait Yunanca / Latince iki dilli İlyada baskısı
Yunanca ΙΛΙΑΣ Latince ILIAS yazıyor.
+++
Ateş Tanrısı Hefaistos'u neden İngilizce Hephaistos diye yazıyoruz? Vikipedi bile doğrusunu yazıyor:
+++
Sarı ile boyanan İngilizce yazılışları kullanmayalım:
(Kırmızılar: Türkçesi Yunanca ile aynı olmayanların Yunanca okunuşları
Prometeus - İngilizcesi Prometheus
Sofokles - İng. Sophokles
Oidipus Οἰδῐ́πους - İng. Oedipus
Ahilleos Ἀχιλλεος - Fransızca Achille (Aşil) - İng. Akhilleus
Nimf νύμφη nimfi - İng. Nymphe
Truva Τροία Troya - İng. Troia
Diğer adı Ίλιον İlion (İlyon) veya Ἴλιος İlios (İlyos)
İzmir Σμύρνη Smirni - İng. Smyrna
Olimpos Ὄλυμπος - İng. Olympos
Lidya Λυδία - İng. Lydia
Likya Λυκία - İng. Lycia
Pamfilya Παμφυλία - İng. Pamphylia
Kapadokya Καππαδοκία Kappadokya - İng. Cappadocia
Frigya Φρυγία - İng. Phrygia
Efes Ἔφεσος Efesos - İng. Ephesus
Bosporus Βόσπορος (İnek Geçidi) - İng. Bosphorus
Hepsi bu kadar değil. Örnek olarak verdik.
+++
En yeni örnek:
Bugünkü gazete haberi sayfa 11:
"Kente girmeden önce bu hamamda yıkanıyorlardı
AYDIN'ın Sultanhisar İlçesi'ndeki Nysa Antik Kenti'nde..."
Kendi ülkemizdeki Nisa kentinin adını neden İngilizce Nysa yazıyoruz?
Bu geleneği değiştirmeleri için ARKEOLOJİ dünyasındaki bilim adamlarımızı göreve çağırıyorum.
+++
arşiv:
Utku
Reyhan da sonunda isyan etti:
“Karim Hafez nedir Allah aşkına?”
Q, W, X harfleri ve Atatürk Alfabesi'nin eşsizliği
"Yasak Harfler" safsatası
Atatürk Alfabesi'nin üstünlüğü
Bartolomeos’a H harfini kim koydu?
İngilizce esaretinden kurtulalım
İfigenya'nın kurban edilmesi
+++
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder