TEORİ Dergisi Şubat 2026 sayısının konusu Cemil Meriç oldu.
"Solcular Cemil Meriç'i anlamadı" söylemine yanıt verildi.
Örneğin "Solcular Çetin Altan'ı anlamadı" diyebilir miyiz? Bir zamanların keskin sosyalisti, Özal'a ve ABD'ye biat etmişti.
Cengiz Çandar arkadaşlarını İsrail'e ihbar ederek öldürtmüş, sonra da PKK'nın siyasi uzantısı HADEP'e katılmıştı. Onu da mı solcular anlamamıştı?
Hasan Yalçın'ın "DÖNEKLER" kitabında bunlardan bol miktarda bulabilirsiniz.
ODA TV, konuyu şöyle haberleştirdi:
Soner Yalçın, "Solcular-Sessizliğe Söz Düşenler" isimli kitabında Cemil Meriç'in "solcu" geçmişine ışık tuttu.
Meriç’in sol çevrelerce yeterince anlaşılmadığını, gençliğinde sosyalist çevrelerle temas kurduğunu, Marks ve Engels okuduğunu, “sosyalist devlet kurma” iddiasıyla yargılandığını ancak beraat ettiğini aktardı.
TEORİ Şubat-2026 sayısında Soner Yalçın'ın yazısı ile birlikte, Cemil Meriç hakkındaki görüşüne aykırı yazılar yer aldı.
Meriç’in zamanla sosyalizme karşı çıktığı, sosyalizmi “vatan hainliği” olarak nitelendirdiği ve cumhuriyet karşıtı bir çizgiye yaklaştığı savunuldu.
Doğu Perinçek ise "Cemil Meriç devrim düşmanıdır, tarafımız nettir" ifadelerini kullandı.
Yazının tamamı için bakınız:
+++
Bir zamanlar solcu olup sonradan solculara düşman olan, emperyalizmin safında devrimcilere düşmanlık yapmaya başlayan kişiler için "solcular onları anlamadı" denilebilir mi?
+++
Soner Yalçın'ın da yazdığı gibi, Cemil Meriç, Aydınlık yazarı Kerim Sadi ile tanışıyordu. Kerim Sadi'nin tanıştırdığı Fevziye Menteşoğlu ile evlenip pansiyoner olmaktan kurtulmuştu.
Çevirisini yaptığı kitabı Kerim Sadi'ye şu sözlerle imzalamıştı:
"Talebesi olmaktan büyük bir iftihar duyduğum alim ve idealist Kerim Sadi'ye hayranlıklarla 26-IX-946"
Demek ki, o tarihte hala solcu idi.
Kerim Sadi'ye emanet ettiği "Bitmeyen Şarkılar" adlı şiir defterinin 4. sayfasında "diyalektik okuyacağız" diyordu:
-
Cemil Meriç, devrimci döneminde "Silezyalı Dokumacılar" şiirini Türkçeleştirdi. Kerim Sadi "Bunu ondan daha iyi kimse çeviremezdi." demişti.
+++
Doğu Perinçek, Meriç'in geldiği konumu şöyle özetledi:
(Ayıraç içleri bana ait)
- Atatürk'e "aşağılık soysuz" diyecek kadar yerlerde sürünen bir terbiyesiz ve edepsizdir.
- Cemil Meriç'e göre: "Atatürk önüne gelenin kellesini vurdurdu. Ve hazret sirozdan kıvrandığı yataktan bir Tanrı olarak kaldırıldı. Bir Tanrı ve Şeytan..."
- Onun çamurlu lügatinde Atatürk Şeytan'dır.
- Kemalist Devrim'e düşmandır.
- Halkçılık, ona göre, halkın ırzına geçmektir.
- Dil Devrimi
- Kamûsa (sözlüğe) Anadolu'nun doluşudur,
Azerice'nin, Çağatayca'nın, Kırgızca'nın doluşudur.
- Vandalizmdir (Osmanlıca sözcükleri yok etmiştir)
(Türkçe'ye karşı Arapça, Farsça sözcükleri savunuyor)
- Harf Devrimi irfanımızı (kültürümüzü) düne bağlayan
köprüleri uçurmuştur.
- Sol, Cehennem'e inen merdivendir.
- Sosyalistler vatan hainidir, satılmıştır ve yok edilmelidir.
- Hikmet Kıvılcımlı, Namık Kemal'in piçidir.
- Meriç, İngiliz işbirlikçisi, devrim ve Cumhuriyet düşmanı Said Nursi'ye hayrandır. Nursi, laikliğin karton setlerini devirmiştir.
- Cemil Meriç Batı karşıtı maskesi takar, ancak emperyalizmin ve gericiliğin zavallı bir aletidir. Bir fikri ve derinliği olmayan bir enstrümandır.
+++
Doğu Perinçek:
Partimizin üyesi Ekrem Ataer ve Ece Ataer arkadaşlarım ULUSAL KANAL'da yayınlanan programda Cemil Meriç'e hayran olduklarını belirtiyorlar. Cemil Meriç Avrasya'nın büyük mütefekkiri imiş.
Devrim düşmanı hezeyanlara, sosyalizm düşmanı seviyesizliğe, Atatürk düşmanı edepsizliğe tarafsız kalmadık ve hatır için de kalamayız.
Milletimizin ve insanlığın geleceğini ilgilendiren konularda taraf olmak öncü kadroların sorumluluğudur.
+++
Cemil Meriç'in Atatürk ve devrim düşmanlığı kendilerine gösterilip 12 Aralık 2024'te ULUSAL KANAL'da söyledikleri eleştirilince, Ekrem ve Ece Ataer arkadaşlarımız "Bilmiyorduk, şimdi öğrendik, o sözlerimizi geri alıyoruz" diyecekleri yerde Vatan Partisi'nden istifa etmişlerdir.
+++
Soner Yalçın "Sol Cemil Meriç'i anlamadı" diyor. Anlaşılmayacak ne var?
Soner Yalçın'a göre:
"Türk Solu, Meriç'in kitaplarını tartışmadı, yok saydı. Görülmemek, fark edilmemek onu kırdı, öfkelendirdi. Solun efendileri onu kabul etmedi ve onu altın tepsi içinde öteki mahalleye sundular."
Böyle bir savunma kabul edilebilir mi? Bir solcu, bir sosyalist "beni solcular anlamadı" diye solculuğu terk edebilir mi? Solculuktan vazgeçtik, Atatürk düşmanlığına kadar savrulur mu? Bu kariyerizm değil midir? Madem sol kanatta meşhur olamadım, sağ kanatta olayım. Bu mu mütefekkirlik?
+++
Attila Hakan Ganimgil, "Cemil Meriç'i anlamak" başlıklı yazısında Nurculuk bağlantısını gösteriyor: (TEORİ Dergisi, Şubat 2026, sayfa 26 - 31)
Hayran oldukları Cemil Meriç bir Said Nursi hayranıdır. Meriç, Said Nursi Hareketi'ni Atatürk Devrimi'ne karşı haklı bir hareket olarak niteledi ve göklere yükseltti:
"Bir fırtına rüzgarına benzeyen Nur Risalelerinin zaman zaman boğuk, zaman zaman heybetli yankısı."
"O konuştukça laikliğin kartondan setleri yıkıldı birer birer."
"Nurculuk bir tepkidir. Kısır ve yapma bir üniversiteye karşı medresenin, küfre karşı imanın, Batı'ya karşı Doğu'nun isyanı"
Cemil Meriç, Nurculuğun ABD Derin Devleti tarafından yeraltı faaliyeti biçiminde örgütlenmesini "ahlaki kitap okuma seansı" diye şöyle savunuyordu:
"Said Nursi'nin risalelerini okumak için toplanan üç-beş vatandaşın tevkifi, tabiî hukuk bakımından ahmaklıkla kaynaşan bir cinayettir. Ahlaksızlığın ferman olduğu bir ülkede ahlaktan bahseden bir kitabı okuyanlar ancak takdire layıktır"
12 Eylül Cuntası başta Aydınlık olmak üzere devrimci dergileri ve yayın evlerini kapatırken, Fethullah Gülen'in Sızıntı dergisi ile Murat Belge yönetimindeki Birikim dergilerine alan açıldı.
Cemil Meriç'in Batı karşıtı söyleminin hedefi Batı emperyalizmi değil, Türk Devrimi ve Atatürk'tü. "Batı karşıtlığı", bir kısım İslamcıları avlamak için kullanılıyordu. Görev, "Kemalizmin sonu geldi" fermanını buyuran CIA Ajanı Graham Fuller'den alınmıştı.
12 Eylül karanlığında Cemil Meriç'e TRT'de program görevleri verildi. Aydınlıkçı Baki Özilhan TRT'den kovuldu.
Attila Hakan Ganimgil
"Yiğit Çınar ile TEORİ" programında
ULUSAL KANAL'da Cemil Meriç'i anlatıyor:
Meriç'in "Ahlaki kitap okuma seansı" diye yücelttiği, "Batı'ya karşı Doğu'nun isyanı" olarak takdim ettiği Nurculuk hareketi, Batı'nın emrindeki FETÖ önderliğinde 15-16 Temmuz'da "İlk Müslüman Cumhurbaşkanımız" Erdoğan'ı devirmek üzere tankla tüfekle uçaklarla karşımıza çıktı.
Nurculuğun sözde Batı karşıtlığı efsanesi işte böyle çöktü.
+++
Söz Kerim Sadi'den açılmışken kitap önerisi:
Nâzım Hikmet'in "abla", Şevket Süreyya'nın "silah arkadaşım" dediği, "İşçilerin Anası" olarak tanınan, şiirleri 1920'li yıllarda Aydınlık dergisinde yayımlanan, ilk 1 Mayıs şiirini kaleme alan Yaşar Nezihe'nin ve eserlerinin öyküsü.
Benzersiz bir siyasi-edebi portre.
+++
