16 Şubat 2026 Pazartesi

Bartolomeos'a H harfini kim koydu? İngilizce esaretinden kurtulalım.

  Bahreyn Diyalog Forumu
"His All Holiness Bartholomew I
Archbishop of Constantinople - 
New Rome and Ecumenical Patriarch"
Türkçesi:
"Kutsal Birinci Bartolomeos
Konstantinopolis - Yeni Roma Başpiskoposu 
ve Ekümenik Patrik"
+++

Yabancı özel kişi adlarının Türkçe yazımı kuralı şöyle:

- Aslı Latin harfleri ile yazılmış ise aynen alınır.
 Örnek: Emmanuel Macron

- Latin harfleri dışında harf ve şekillerle yazılmış ise, o ad 
  okunduğu gibi yazılır Türkçe metinlerde.

  Latin harfleri dışında alfabe kullanan ülkeler pasaportlarında
  kişi adları "dünya dili" olduğu gerekçesiyle İngilizce yazılır. 
  Biz Türkçe metinlerde o İngilizce yazılışı değil, o adın
  okunuşunu kullanırız. 

Örnekler:

Александр Дугин 
Türkçe: Aleksandr Dugin  İngilizce: Alexander Dugin 

Юрий Ушаков
Türkçe: Yuriy Uşakov   İngilizce: Yuri Ushakov

عمر الشريف
Arapça: ‎Amr el-Şerif  Türkçe: Ömer Şerif  İng: Omar Sharif

جبرئیل محمد زاده
Türkçe: Cebrail Muhammed Zade
İngilizce: Jebraeil Mohammad Zadeh

سید رسول بشیری موسوی
Türkçe: Seyyid Resul Beşiri Musevi
İngilizce: Seyyed Rasoul Bashiri Mousavi


Halkımızın İngilizce bilme zorunluğu yok. Çoğu da bilmez. "Bu İranlıların adları ne kadar garip. Jebraeil falan" diyorlardır. Ne bilsinler ki bilmediklerini sandıkları bu isim bizim Cebrail... Rasoul bizim Resul...

Cengiz Han'ı Genghis Khan, İmran Han'ı İmran Khan mı yazalım? 

+++

Bu "h" harfini oraya kim soktu ise, kimse çıkaramıyor. 
Adamın adı (takma adı) Yunanca Βαρθολομαῖος 
harfinden ( θ = teta ) sonra harfi ( ο = omikron ) geliyor. 
Arada h harfi yok.

Β = beta B
α = alfa  A
ρ = ro    R
θ = teta  T
ο = omikron (küçük o)  O
λ = lambda  L
ο = omikron  O
μ = mu   M
α = alfa (burada e okunuyor) E
ῖ = diaeresis işareti
ο = omikron  O
ς = sigma      S

(diaeresis işareti, kendisinden önce ve sonra gelen iki sesli harfin birleşerek ayrı bir ses oluşturmadığını, ayrı ayrı hecelere ait olduğunu gösteriyor. mös değil me-os olarak okunacak yani.)

Bartolomeos Türkçe doğru yazım. Bartholomeos yanlış.

(Gerçek adı Dimitrios Arhontonis)

Eskiden Patrikhane Bartolomeos yazıyordu. Baktılar ki h ekliyoruz. "Türkler böyle istiyor" diye düşünerek eklediler h'yi.

+++

h harfi İngilizce yazımdan alınma. 

İngilizlerde t harfinden sonra h koyma takıntısı var.

İngilizce yazılışı: Bartholomew

İngilizler Atina'ya (Αθήνα) Athens diyorlar. Biz de Athina mı diyelim? Burada da t ( θ = teta ) ile i ( ή = ita ) arasında h harfi yok. Bu İngilizce hayranlığından nasıl vazgeçeceğiz?

+++


Yunan gazetesinin adına da H eklemiş İngilizler: 
Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ = okunuşu İ KATİMERİNİ

Bakalım:

Η = İ

Κ = K
Α = A
Θ = T
Η = İ
Μ = M
Ε = E
Ρ = R
Ι  = İ
Ν = N
Η = İ

En baştaki İ okunan H (ita) artikel - yani İngilizce'deki THE, Almanca'daki DER, DİE, DAS gibi.

İngilizce E Kathimerini yazılıyor.

Aslında olmayan H yine eklenmiş. 
Θ (teta = T) ile Η (ita = İ) arasında H harfi yok görüldüğü gibi.
İngilizlerin T'den sonra H koyma takıntısını burada da görüyoruz.

İngilizce'de E harfi İ okunduğu için E Kathimerini yazıyorlar. Biz İngiliz değiliz ki. Doğrusu İ Katimerini

Türk basını habire E Kathimerini yazıp duruyor. Şaka gibi.

+++

İngilizce dışındaki dillerde bu H harfi orada yok. Bakalım:

Bartolomeos = Almanca, Felemenkçe, Fince, Lehçe
Bartolomee = Fransızca
Bartolomeo = İtalyanca, İspanyolca
Bartolomeu = Portekizce, Rumence
Bartolomeus = İsveççe, Danca
Bartolomej = Çekçe, Slovakça
Бартоломео = Bartolomeo = Rusça, Sırpça, Bulgarca
بارثولوميوس = Barsolomyus = Arapça

Bartholomew = İngilizce. Ancak okunuşu Bartolome.

+++


Bir de heceleme sorunu var.

Değerli basın çalışanları.

Bu adamın adını okurken Bart - ho - lo- me - os  diye mi hece ayırımı yapıyorsunuz? Hayır. Ağzınızdan ho sesi çıkıyor mu? Hayır. Okurken h harfini yok sayıyorsunuz. Zaten yok. Olmayan harfi neden yazıyorsunuz?

Doğru heceleme şöyle: Bar - to - lo - me - os
Zaten okurken böyle okuyorsunuz da, yazarken neden İngilizce?

İlla da İngilizce diyorsanız Bartholomew yazın.

İngilizce esaretinden kurtulalım.

+++

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder