1990 yılındaki birleşmeden önce bölgede 2 devlet vardı: Kuzeyde Sana merkezli Yemen Arap Cumhuriyeti, güneyde sosyalist eğilimli Aden merkezli Yemen Demokratik Halk Cumhuriyeti. Birleşmeden sonra kurulan yeni devletin adı Yemen Cumhuriyeti, başkenti de Sana oldu.
2011 seçimlerinde tek aday olması dolayısıyla kuzeyde
Şiiliğin Zeydi koluna mensup Husiler ile güneyde Sünni Güney Hareketi seçimi boykot etti.
18 Ağustos 2014'te Husiler darbe yaptı. İran destekli Husilerin ülkeyi tamamen ele geçirmesinden korkan Suudi Arabistan'ın başını çektiği koalisyon Husi karşıtı güçlere destek vererek Yemen'e müdahale etti. Bu güçler de Aden'de bir hükümet kurdular. İç savaş başladı.
+++
Aden'in batısı ile Taiz'in güneyi arasında kalan bölgeyi BAE (Birleşik Arap Emirlikleri) destekli GGK (Güney Geçiş Konseyi) güçleri denetliyordu. Ancak Suudi-BAE anlaşmazlığı çıkınca Suudi destekli BLK 2025 yılının sonunda BAE destekli GGK'yi ortadan kaldırdı.
5 Eylül 2016'da harita yukarıdaki gibi idi.
Yeşil: Suudi destekli BLK (Başkanlık Liderlik Konseyi)
Diğer adıyla YBK (Yemen Başkanlık Konseyi)
Arapça: Meclis el-Kiyade el-Reisi
İngilizce: PLC (Presidential Leadership Council)
Turuncu: İran destekli Husiler (Ensarullah)
Arapça: El Husiyun
Lider kadrosu büyük ölçüde Husi Kabilesi'nden
Toprak anlamında BLK daha büyük bir alanı denetlese de, Yemen nüfusunun büyük çoğunluğu Husilerin denetlediği bölgede yaşıyor.
Ensarullah, Ağustos ayının ikinci yarısında BLK mevzilerini ve Suudi silahlarının sevk edildiği Muha ve diğer limanları yoğun bombardımana tutmuştu.
5 Eylül'de BLK Kızıldeniz kıyısı boyunca kuzeye yöneldi. (Haritadaki yeşil oklar) Amaç kuzeyde Suudi Arabistan kıyısına ulaşarak Husilerin Kızıldeniz bağlantısını kesmekti.
+++
6 Eylül 2026
Ancak Husiler karşı saldırıya geçerek BLK güçlerini Muha kentinin kuzeyine kadar kovaladı. Husiler böylece Bab ül-Mendep Boğazı'na 75 km. kadar yaklaşmış oldu.
Kırmızı oklar: Husilerin saldırı yönleri
Kırmızı çerçeveli koyu renkli bölge: 6 Eylül'de Husi ilerlemesi
Husiler Muha Limanı'nın kuzeyindeki tepeleri ele geçirdi
ve güneye doğru ilerlemeye devam ediyor.
Mavi bölge: Suudi destekli Tarık Salih güçleri
(Bu bölgeyi Husiler 10 Eylül'de ele geçirdi)
Babülmendep'e bakan Yemen topraklarında tam Ensarullah kontrolünün sağlanması, yalnızca Suudi deniz ticareti üzerinden Riyad'ı değil, krizin derinleşmesiyle tüm Körfez bölgesini ağır bir yükün altına sokacak. Ensarullah'ın 20 Temmuz'da başlattığı ablukada şu ana kadar ondan fazla gemi hedef alındı, 50'den fazla ticari gemi Babülmendep'ten geri dönmek zorunda kaldı. Birçok küresel gemicilik şirketi ise rotasını doğrudan Afrika'nın güneyine kaydırdı.
Bu tablo, Hürmüz Boğazı'nın kapalı olması nedeniyle zaten tıkanan Körfez enerji sevkiyatına ağır bir darbe daha indiriyor. Sorun, Suudi Arabistan yönetimi tarafından acil müdahale edilmesi gereken hayati bir kriz olarak görülüyor.
+++
9 Eylül 2026
Yemen Silahlı Kuvvetleri (Ensarullah Hareketi = Husiler) Kızıldeniz kıyısındaki Muha المَخا (İng. Mokha/Mocha) kentini ele geçirdi. Bir liman kenti olan Muha, Bab ül-Mendeb Boğazı'nın 75 km. kuzeyinde. Uluslararası Havalimanı da var.
Aden Hükümeti'ne bağlı güçler ve Tarık Salih'e bağlı Ulusal Direniş Güçleri güneye doğru geri çekildi. Hays, El-Havha, El-Veziiyye ve Mevza gibi bölgelerin yanı sıra stratejik öneme sahip Halid bin Velid askeri kampı Ensarullah Hareketi'nin eline geçti.
+++
10 Eylül 2026
Husiler 18 saatlik yıldırım harekatı ile Kızıldeniz kıyısının en güneyine, Bab ül-Mendep Boğazı'nın girişine kadar indi. Boğazı denetleyen Berim بريم (Perim, diğer adı Meyyun) Adası'nı ele geçirdi.
Meyyun Adası, Süveyş Kanalı üzerinden Akdeniz’i Hint Okyanusu’na bağlayan stratejik Bab ül-Mendep Boğazı’nın en dar noktasında bulunuyor.
Husiler daha önce boğazdan geçen gemileri daha uzak noktalardan hedef alıyordu. Bu bölgenin ele geçirilmesiyle beraber, Husiler, boğazın en dar bölgesi olan 30 kilometrelik deniz koridoru üzerinde hakimiyet kurmuş oldu.
Husiler önce Zubab'ı, ardından hükümetin kontrolünde kalan son sahil kasabası Murad'ı ele geçirdi.
Husilerin girdiği Berim (Meyyun) ve Cebel Zukar Adaları
Sarı: Husiler
Koyu sarı: 9 Eylül'de Husilerin BLK'den aldığı bölge
Sarı noktalar: 10 Eylül'de Husilerin ulaştığı sınır
Kahverengi: Suudi destekli BLK
Husilerin deniz kuvvetleri de daha sonra kıyı açıklarına doğru ilerleyerek Meyyun Adası'nı ele geçirdi ve Zukar Adası'na (Cezire Cebel Zukar = Zukar dağı Adası) girdi. Adadaki çatışmaların sürdüğü bildirildi.
Tam harita:
+++
Ensarullah'ın ilerleyişi üzerine Amerikalı Cumhuriyetçi Senatör Joe Wilson, Türkiye'yi sahaya davet ederek X'te şöyle yazdı:
“Mekke Savunma İttifakı, birine yönelik saldırının herkese yönelik saldırı olduğu söylüyor. Şimdi Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan'ın Husileri yok etme vakti. Özgür Yemen!”
+++
Berim ve Cebel Zukar Adaları, Husilerin BATMAYAN UÇAK GEMİLERİ oldu.
+++
13 Eylül 2026
Husiler Suudi Arabistan'ın Doğu-Batı Petrol hattı'nı vurdu.
Suudi Arabistan, cuma günü düzenlenen İHA saldırılarının ardından ülkenin doğusundaki petrol sahalarını Kızıldeniz kıyısındaki Yanbu Limanı'na bağlayan Doğu-Batı boru hattını geçici olarak kapatmıştı.
Reuters'a konuşan kaynaklar, boru hattının yeniden faaliyete geçiş süresine ilişkin farklı tahminlerde bulundu. Kaynaklardan biri hasarın onarılmasının 5 ila 6 hafta sürebileceğini belirtirken, bir başka kaynak hattın daha kısa sürede kısmen yeniden çalıştırılabileceğini ve onarım devam ederken petrol pompalanmasının mümkün olabileceğini söyledi.
Küresel petrol arzının %4'ünü oluşturan günlük 4 milyon varil akışı bu limandan yapılıyor.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder