Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD) 1857 yılından bu yana yayımlanan ülkenin en köklü siyaset ve fikir dergilerinden The Atlantic'in Eylül 2026 sayısındaki bir makalenin başlığı:
The American Age Is Over
Amerikan Çağı Sona Erdi
Makalenin alt başlığı:
A period of global dominance has ended in plain sight
Küresel hakimiyet dönemi gözlerimizin önünde sona erdi.
Makale yazarı: Phillips Payson O'Brien
+++
Makalenin ilk paragrafı:
"Amerikan Çağı bir gün kaçınılmaz olarak sona erecekti.
Sarsıcı (shocking = şok edici) olan ise o anın bu kadar aniden gelmiş olması.
ABD'nin gücü, uzun zamandan beri, dünyanın en iyi savaş araç gereçlerine, en yüksek eğitimli askeri personeline, dünyanın dört bir yanındaki üslerine, lojistik ağına ve askeri-diplomatik ortaklıklara dayanıyor.
Son altı ay içinde bu ABD gücünün ucuz füze ve insansız hava araçlarıyla silahlanmış, baskıcı ve ekonomik açıdan durgun bir rejim olan İran’ı yenmeye yetmediği ortaya çıktı."
+++
The Atlantic Eylül 2026 kapak
+++
Makalenin ikinci paragrafı:
"Washington’un kriz anında diğer bütün ülkelerden daha büyük mali, askerî ve diplomatik kaynakları harekete geçirebileceği düşüncesi uzun yıllar ABD’nin küresel caydırıcılığının temelini oluşturdu.
Vietnam, Irak ve Afganistan’daki başarısızlıklara rağmen bu inanç müttefikleri rahatlattı ve düşmanları caydırdı.
Bu varsayım aynı zamanda, ucuz ve seri üretilen silahların bile ölümcül bir hassasiyetle yönlendirilebildiği günümüzde ABD Ordusu’nu savunmasız bırakan bir rehaveti de besledi."
+++
Makale şöyle devam ediyor:
"Trump’ın İran’la savaşı, küresel gücün altında yatan dinamiklerin ne kadar değiştiğini ve Amerikan kudretinin ne ölçüde gerilediğini açığa çıkardı.
ABD 1980’de açıkladığı Carter Doktrini ile Basra Körfezi’nden dünya pazarlarına petrol ve diğer emtianın serbest akışını güvence altına almayı üstlenmişti.
İran çevresine kurulan Amerikan üs ağı yıllarca Tahran üzerinde büyük bir askerî baskı oluşturdu, ancak son İran savaşı bu denklemi değiştirdi.
İran’ın üst düzey yöneticilerinin öldürülmesine rağmen yönetim ayakta kaldı. İran’ın uzun menzilli füze ve İHA saldırıları Amerikan hava savunmasını aşarak çok sayıda tesisi devre dışı bıraktı.
Çatışmanın henüz ikinci haftası dolmadan 17 Amerikan üssü, hava savunma tesisi ve diplomatik tesis vuruldu. Bunların arasında Bahreyn’deki ABD Beşinci Filo Karargâhı ile Kuveyt’teki Ali Al Salem Hava Üssü, Camp Arifjan (Arifcan) ve Camp Buehring de bulunuyor."
Camp Buehring, Kuveyt
Camp Buehring, Kuveyt
Camp Buehring, Kuveyt
Riyad'ın 100 km güneydoğusu, Suudi Arabistan
Resimler:
+++
"ABD, İran'a karşı savaşı tırmandıramadı, çünkü onlarca yıldır gemilerini ve uçaklarını ikmal ettiği Bahreyn'deki 5. Filo Üssü ve Şeyh İsa Hava Üssü vuruldu ve devre dışı kaldı."
5. Filo Üssü'ne ikinci saldırı
ABD 5. Filo Üssü, Bahreyn
Bu yüzden ikmal (lojistik) hattı Hürmüz Boğazı'na 3,200 km uzaklıkta olan Diego Garcia Adası'na taşındı ve ikmal maliyetleri arttı, hava herekatı verimliliği düştü, personelin yükü ağırlaştı.
BAHREYN (İngilizce BAHRAIN)
Diego Garcia Adası
Bahreyn, Kuveyt, Ürdün,
Birleşik Arap Emirlikleri ve Suudi Arabistan'daki
üsleri yerle bir edilen ABD, işte bu adaya kaçtı.
+++
"Bahreyn'deki üste kalan kişisel eşyaların ne zaman alınabileceği sorusuna ABD Deniz Kuvvetleri Komutanı Amiral Daryl Caudle şu yanıtı verdi: 'Yakın zamanda oraya geri dönmeyeceğiz. Bu konuda tamamen açık olmak istiyorum'
Bu tesislerin savunmasızlığı ve onarım maliyetleri yüzünden ABD bazı üsleri onarmaktan vazgeçebilir. Temel gerçek şu ki, İran gibi teknolojik açıdan daha az gelişmiş bir düşmana karşı bile kilit tesisleri savunmak, ABD Ordusu’nun şu anda yapabildiği bir şey değil.”
+++
"ABD'ye onarım için dönen USS Abraham Lincoln’ün yerine Japonya'da konuşlu olan USS George Washington uçak gemisi Arap Denizi’ne gönderildi. Onun olağan görevi Çin’i askerî harekâta girişmekten caydırmaktır; şimdi ise bu caydırıcılık büyük ölçüde zayıflamış durumda.
Nisan sonunda THAAD ve Patriot önleyici füzeleri ile Tomahawk seyir füzeleri tehlikeli derecede düşük seviyelere indi. Mevcut üretim hızlarıyla savaş öncesindeki stokların yeniden oluşturulması yıllar sürer.
ABD yıllardır az sayıda üretilen, teknolojik açıdan son derece gelişmiş ancak birim maliyetleri çok yüksek silah sistemlerine ağırlık verdi. Yeni savaş biçiminin bu modeli sarstı."
+++
"Bugün ABD dünya ölçeğinde neredeyse hiç sivil gemi inşa etmiyor. Çin ise dünyadaki gemilerin yaklaşık yüzde 50’sini ve İHA'ların yaklaşık yüzde 80’ini üretiyor.
Ordusunu kısa süreli, yüksek yoğunluklu bir çatışmada üstün gelmek üzere inşa eden Amerika Birleşik Devletleri, Çin’le uzun süreli bir çatışmaya girebilmek için gerekli teçhizat, stok ve dinlenmiş kuvvetlerden yoksun.
Japonya ve Güney Kore dünyanın ikinci ve üçüncü büyük gemi inşa güçleri. Ancak Trump yönetiminin bu geleneksel müttefikleri “bedavacılar, baş belaları, hatta engeller” olarak görüyor.
Avrupa’da da benzer bir kopuş yaşanıyor, ABD Almanya’dan beş bin asker çekme planı yapıyor."
"Amerikan gücünün zayıflamasının en önemli sonuçlarından biri, ülkelerin kendi güvenlik düzeneklerini oluşturmaya başlaması:
- Pakistan, Türkiye ve Suudi Arabistan kendi savunma anlaşmalarını imzalıyor (Mekke Anlaşması),
- Umman İran'la daha yakın işbirliğine yöneliyor,
- diğer Körfez ülkeleri İran’la temasa geçiyor,
- Güney Kore Çin’le ilişkilerini geliştiriyor
- ve Avrupa’da kıta çapında yeni bir savunma yapılanması tartışılıyor.
Bunların tümü, dünyanın dört bir yanındaki ülkelerin Amerika’nın kabiliyetlerine -ve niyetine- olan güvenlerini kaybettiğinin güçlü işaretleri.”
+++
"Yaşanan gelişmeler yalnızca İran Savaşı’nın sonuçları değil, dünya güç merkezinin uzun vadeli değişiminin bir parçası.
Doğu Asya’nın dünya ekonomik üretiminin merkezi hâline gelmesi Amerikan etkisini zaten azaltacaktı.
Ancak İran Savaşı ABD’nin güç kapasitesi hakkında daha önce görülmeyen bir tabloyu ortaya çıkardı.
Daha şubat ayında bile çok az uzman, 80 yılı aşkın süredir küresel bir dev olan Amerika Birleşik Devletleri’nin İran karşısında böylesine eli kolu bağlanmış bir duruma düşeceğini öngörebilirdi.”
+++
Makale şu saptama ile sona eriyor:
“İran çatışması önemli bir şeyi ortaya koyuyor: Amerikan Çağı sona erdi. ABD’nin küresel hâkimiyeti, onu ortaya çıkaran güç kaynakları olmadan devam edemez.”
+++
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder